İçeriğe geç

Pratikler

Hizmet yönetimini sistematik hale getirmek için yararlanabileceğimiz ITIL hizmet değer sistemi içerisindeki yolculuğumuz, bir diğer bileşen olan, pratikler ile devam ediyor.

Önce rehber prensiplerden bahsetmiş, daha sonra yönetişim ile konuyu farklı bir yere taşımıştık. Hizmet değer zinciri ile işleyişimizi biraz daha yukarıdan modelleme fırsatı bulmuştuk. Şimdi sırada pratikler var…

Daha önceki ITIL sürümlerinde süreçlerden bahsediyorduk. ITIL 4’te sahneye pratikler çıkıyor. Peki süreçler artık yok mu? Hayır, süreçler hala var. Fakat bulundukları yer biraz farklı. Oraya az sonra geliyoruz.

Bu arada pratik kelimesinin orijinali “practice”. Türkçeye daha çok “uygulama” olarak çevriliyor. Fakat BT dünyasında, haliyle, uygulama denildiğinde bambaşka bir kavram akla geldiği için ben pratik kelimesini kullanmayı tercih ediyorum. 😊

Pratik Tanımı

ITIL’da pratik kavramı, herhangi bir işi gerçekleştirmek veya bir hedefe ulaşmak için tasarlanmış kaynaklar topluluğu olarak tanımlanıyor.

Söz konusu kaynaklar bize hiç yabancı değil. Daha önce ana hatlarıyla ele aldığımız hizmet yönetiminin dört boyutu kaynakları bir anlamda gruplandırıyor. Yani:

  • Organizasyon ve İnsan
  • Bilgi ve Teknoloji
  • Ortaklar ve Tedarikçiler
  • Değer Akışları ve Süreçler

kaynak grupları olarak değerlendirilebilir.

ITIL’da toplam 34 farklı pratik tanımlı. Bu 34 farklı pratiğin her biri için ayrı bir rehber (kitapçık) bulunuyor. Rehberler içerisinde hizmet yönetiminin dört boyutundan yararlanılarak, dört başlık altında neleri “uygulamamız” gerektiği detaylandırılmış.

Yani eskiden başrollerde yer alan süreçler, artık pratikler altında bir başlık olarak karşımızda. Bu durumu daha sonra birlikte yorumlayalım. 😊

Genel Yönetim Pratikleri

Bir çok farklı alandan hizmet yönetimi için uyarlanmış pratikler, genel yönetim pratikleri altında bir araya getirilmiş.

  • Mimari yönetim
  • Sürdürülebilir iyileştirme
  • Bilgi güvenliği yönetimi
  • Bilgi/birikim yönetimi
  • Ölçme ve raporlama
  • Organizasyonal değişiklik yönetimi
  • Portföy yönetimi
  • Proje yönetimi
  • İlişki yönetimi
  • Risk yönetimi
  • Hizmet finans yönetimi
  • Strateji yönetimi
  • Tedarikçi yönetimi
  • İşgücü ve yetenek yönetimi

ITIL’ı eskiden beri tanıyıp, ITIL 4 pratiklerini ilk defa görenler biraz şaşırabilirler. Eskiden ITIL’ın uzak durduğu “mimari yönetim”, “proje yönetimi”, “risk yönetimi” gibi kavramlar artık bir pratik olarak bizimle beraber.

Ama merak etmeyin, burada ITIL “tekerleği baştan yaratma”, yeni bir proje yönetimi çerçevesi veya risk yönetimi yaklaşımı oluşturma derdinde değil.

Hizmet Yönetimi Pratikleri

Hizmet yönetimi pratikleri altında, senelerdir gelişmekte olan hizmet yönetimi ve benzeri metodolojiler/çerçeveler kapsamında geliştirilmiş pratikler yer alıyor.

  • Erişilebilirlik yönetimi
  • İş analizi
  • Kapasite ve performans yönetimi
  • Değişiklik yönetimi
  • Arıza/kesinti (incident) management
  • BT varlık yönetimi
  • İzleme ve olay (event) yönetimi
  • Problem yönetimi
  • Sürüm (release) yönetimi
  • Hizmet katalog yönetimi
  • Hizmet konfigürasyon yönetimi
  • Hizmet süreklilik yönetimi
  • Hizmet tasarım
  • Hizmet masası
  • Hizmet seviyesi yönetimi
  • Hizmet istek yönetimi
  • Hizmet doğrulama ve test

“İş analizi” dışında çok büyük bir sürpriz/yenilik yok.

Teknik Yönetim Pratikleri

Teknik yönetim pratikleri, sanki hizmet yönetimine yeni yeni ısınan BT uzmanları için düşünülmüş. Daha çok teknoloji yönetimi ile ilgili.

  • Altyapı ve platform yönetimi
  • Yazılım geliştirme ve yönetimi
  • Dağıtım (deployment) yönetimi

Burada da amaç yeni bir yazılım geliştirme yöntemi ortaya çıkarmak değil. Daha çok mevcut yöntemlerin hizmet yönetimi ile uyumlu bir biçimde çalışabilmesini sağlamak.

Ufak bir not

Bundan sonraki yazılarımızda, tek tek pratikleri ele alacağız. Önce ITIL 4 Foundation eğitim içeriğinde yer alan pratikler ile başlayalım diyorum. Sonra yavaş yavaş genişletelim…

Ayrıca, Peoplecert tarafından, yukarıda listelediğimiz pratiklere özgü farklı farklı eğitimler oluşturulmuş. Dilerseniz, pratik eğitimlerine ilişkin daha detaylı bilgi almak için ilgili web sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Bu arada biz yine de tüm bu hizmet yönetim sistemi bileşenlerinin, pratiklerin (ve süreçlerin) birer “araç” olduklarını, amacımızın ihtiyaçları karşılayan hizmetler sunarak değer yaratmak olduğunu unutmayalım. Araçlara takılıp, amacı ıskalamayalım…. 😊

Her türlü sorunuzu, isteğinizi, önerinizi bekliyorum…

Fırat

ITIL® is a registered trade mark of AXELOS Limited, used under permission of AXELOS Limited. All rights reserved.
Kategori:ITILF